Ảnh minh họa nương ớt vùng cao
Câu chuyện “đất thép”
Từ Nương Đá Mường Khương
Đến Chai Tương Trứ Danh
Mường Khương xưa có tên Mưng Khảng – tiếng địa phương nghĩa là “đất thép”, bởi núi đá dựng đứng, đất cằn và rắn như sắt. Nằm ở thượng nguồn sông Chảy, sát biên giới Việt – Trung, trung tâm vùng cao hơn 1.000m, nắng hanh, gió lạnh, ngày đêm chênh nhiệt lớn.
Chính trên nền đất khắc nghiệt ấy, đồng bào Mông, Nùng, Pa Dí… trồng giống ớt thóc quả bé bằng đầu đũa nhưng cùi dày, cay đậm, thơm lạ. Không ai nhớ giống ớt được mang về từ bao giờ – chỉ biết nghề trồng ớt và làm tương được truyền từ đời này sang đời khác, qua bàn tay người mẹ, người chị vùng cao.
“Tương ngon nhất phải ủ trên 3,5 tháng, bao giờ hết men và nước trong nổi lên trên mới được.”
- Giống ớt bản địa: quả nhỏ, vỏ hơi nhăn, chín chuyển trắng ngà → vàng → đỏ; được thu mua giá cao gấp đôi ớt lai
- Lên men chậm: ủ trong thùng gỗ hoặc chum, miệng che vải mỏng cho “thở” – vị chua dịu, thơm sâu
- Sản phẩm OCOP: sản xuất theo chuỗi liên kết hợp tác xã – vùng nguyên liệu rõ ràng
